Sâm Mỹ và sâm Hàn Quốc là hai loại cây họ hàng gần nhưng thuộc hai loài khác nhau. Sâm Mỹ có tên khoa học là Panax quinquefolius; còn sâm Hàn Quốc, hay sâm châu Á, là Panax ginseng. Khi túi nào trên kệ cũng ghi chữ “sâm”, hãy bắt đầu phân biệt từ điểm này.
Những cái tên bạn sẽ thấy trên bao bì
| Tên trên nhãn | Ý nghĩa |
|---|---|
| Sâm Mỹ | Panax quinquefolius. Loài sâm này được trồng ở Bắc Mỹ và cả những nơi khác, nên hãy xem kỹ xuất xứ ghi trên bao bì. |
| Sâm Mỹ Wisconsin | Sâm Mỹ được trồng tại Wisconsin. |
| Sâm Hàn Quốc hoặc sâm châu Á | Panax ginseng. Hãy xem phần mô tả sản phẩm để biết sâm thật sự được trồng ở nước nào. |
| Hồng sâm Hàn Quốc | Thường là Panax ginseng đã được hấp rồi làm khô. |
Vì sao có loại sâm màu đỏ?
Việc hấp và làm khô làm thay đổi màu sắc lẫn thành phần hóa học của củ sâm. Hồng sâm Hàn Quốc được làm ra theo cách đó. “Bạch sâm” thường là sâm khô không qua bước hấp như vậy. Đỏ hay trắng là nói về cách chế biến, nên bạn vẫn cần xem loài sâm và xuất xứ. Bài hướng dẫn về sâm châu Á của NCCIH (Hoa Kỳ) có giải thích thêm về những tên gọi này.
Loại nào “mạnh” hơn?
Không có một thang đo “độ mạnh” chung nào để xếp hạng mọi củ sâm Mỹ so với mọi củ sâm Hàn Quốc. Cả hai đều chứa ginsenoside, một nhóm hợp chất tự nhiên. Tỷ lệ các hợp chất này ở mỗi loại khác nhau, và điều kiện trồng cũng như cách chế biến có thể làm nó thay đổi. Một nghiên cứu so sánh các loài thuộc chi Panax mô tả sự khác biệt về thành phần hóa học đó.
Kết quả kiểm nghiệm của một loại chiết xuất không cho bạn biết trong mỗi củ sâm nguyên có gì. Nếu hàm lượng một hợp chất cụ thể quan trọng với bạn khi mua, hãy tìm kết quả kiểm nghiệm áp dụng cho đúng sản phẩm và lô hàng đó.
Còn chuyện sâm “mát” và sâm “ấm” thì sao?
Trong y học cổ truyền Trung Hoa, sâm Mỹ thường được xem là có tính mát, còn sâm Hàn Quốc có tính ấm. Đây là cách nói của truyền thống đó. Những từ này không dự đoán được phản ứng đo lường được ở từng người, và cũng không thay thế lời khuyên y tế.
Chọn theo cách bạn định dùng
Nếu bạn đã quen dùng một loại sâm nhất định trong món ăn, hoặc theo lời khuyên của người có chuyên môn, hãy kiểm tra xem nhãn có đúng loại đó không. Còn dùng sâm Mỹ hằng ngày thì sâm lát hợp để pha trà và nấu canh, trà túi lọc giúp pha thật đơn giản, còn củ nguyên thì bạn tự cắt theo ý mình.
Trà sâm Mỹ có vị đất, hơi đắng, đôi khi để lại chút ngọt dịu ở hậu vị. Lượng sâm bạn dùng, cách pha và những gì bạn cho thêm đều ảnh hưởng đến tách trà. Đọc bài viết về hương vị sâm.
Heil trồng gì
Tụi mình trồng sâm Mỹ trên chính nông trại của gia đình ở Wisconsin. Gia đình tụi mình làm nông ở đây từ năm 1953; về sau Joe và ba của anh mới bắt đầu trồng sâm. Tụi mình thu hoạch sâm từ 3 đến 5 năm tuổi, bán sâm tươi theo mùa cùng các sản phẩm sâm sấy khô. Tụi mình không bán sâm Hàn Quốc và không trộn sâm trồng ở Canada hay châu Á vào sâm của mình.
